شمس الدين محمد بن محمود آملي
511
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )
تا بسه و 4 را در اين حالت در 13 خانه وضع توان كرد ، و چون 210 را در 13 ضرب كنند دو هزار و هفتصد و سى حاصل شود و اين اوضاعيست از واحد تا 4 بر تقديرى كه واحد در خانه اول موضوع شود و چون 5 را خواهند كه وضع كنند در 12 خانه باقى وضع توان كرد ، پس دو هزار و هفتصد و سى را در 12 ضرب كنند سى و دو هزار و هفتصد و شصت حاصل شود و اين اوضاع ممكن است از واحد تا 5 بر تقدير آنكه واحد در در خانه اول موضوع شود و از اين قاعده معلوم گردد كه اوضاع ممكنه زياده از آنست كه شرح دادهاند و بر محصل بعد از علم بطريقهء مذكوره اوضاع ديگر مخفى نماند ، و اما اين جا طريقى كه مبنى بر سير فرزين و فرس و فيل باشد بياوريم آن چنان باشد كه واحد در خانه اول وضع كرديم و 2 را در خانه فرس او اعنى در خانه سوم سطر دوم عرضى و سه را در خانه فرزين اعنى خانه چهارم از سطر سيم عرضى و 4 را در خانه فرس اعنى خانه دويم از سطر اخير عرضى و 5 را در زير خانه چهارم در اين سطر و شش را در خانه فرس اعنى خانه اول سطر سيم عرضى و 7 را در خانه فرزين اعنى خانه دوم از سطر دوم عرضى و 8 را در قطر ثانى اعنى خانه چهارم سطر اول عرضى . و چون اين 8 وضعكرده شود مربع 4 را بستانند و يكى بر آن افزايند 7 ، شود و اعداد موضوعه را از آن نقصان كنند و باقى را در خانه فيل نهند بهر عددى مثلا 8 را از 17 نقصان كنند و 9 را در خانه فيل 8 اعنى خانه دوم سطر سوم